Zapytaj o szczegóły :
+ 48 721 773 142

Tomograf komputerowy - charakterystyk

Tomograf komputerowy podobnie jak rentgen konwencjonalny używa metody osłabienia promieniowania X przechodzącego przez ciało człowieka. Różnica polega natomiast w sposobie badania pacjenta oraz przedstawianiu wyników badań.  
 

Tomograf komputerowy GE Optima
Tomograf komputerowy GE Optima

 

Pacjent kładzie się na plecach na ruchomym stole i następnie jest wprowadzany w przestrzeń okola. Jest to obieg zamknięty, w której znajdują się między innymi lampa rentgenowska wirująca w płaszczyźnie prostopadłej do długiej osi pacjenta oraz układ detektorów rejestrujących osłabienie promieniowania X po przejściu przez ciało pacjenta. Określona część ciała podcza obrotu lampy eksponowana jest z różnych stron, pod wieloma kątami. W tym czasie detektory rejestrują olbrzymią ilość wartości pomiarowych odpowiadających liniowym współczynnikom pochłaniania.

 

Kolejny etap to rekonstrukcja obrazu. Badana warstwa podzielona jest na tysiące prostopadłościanów (wokseli), o nieznanym współczynniku pochłaniania. Mierząc osłabienie wiązki promieniowania przebiegającej w wielu różnych kierunkach, otrzymuje się kolejno wartości, które stanowią układ równań z wieloma niewiadomymi. Po rozwiązaniu otrzymuje się wartości części składowych. Zamiast układów algebraicznych trzeba zatem stosować inne, bardziej efektywne techniki obliczeniowe wspomagane komputerem. Po procesie skanowania i rekonstrukcji obraz zostaje zapisany w postaci cyfrowej w układzie pamięciowym komputera, a równocześnie prezentowany jest na monitorze konsoli operacyjnej.

 

W pierwszym okresie stosowania tomografii komputerowej badanie polegało na wykorzystaniu kolejnych, następujących po sobie poprzecznych przekrojów ciała o różnej grubości i różnym odstępie między warstwami. Podstawą wniosków rozpoznawczych były wyłącznie obrazy dwuwymiarowe. Spiralna tomografia komputerowa stanowi istotny postęp polegający na ciągłej rotacji lampy z równoczesnym stałym przesuwem stołu wzdłuż 2. Pruszyński cz 01.indd 88 2010-12-30 10:02:25 Tomografia komputerowa | 89 długiej osi pacjenta (oś Z). Badania można zaplanować w ten sposób, aby kolejne warstwy częściowo nakładały się na siebie. Pozwala to na trójwymiarową prezentację obrazu. Jednak ze względu na odwrotnie proporcjonalną zależność między długością skanu w osi Z a przestrzenną zdolnością rozdzielczą obrazy nie były zadowalające. Problem ten został rozwiązany po opracowaniu zestawów do tomografii komputerowej z wielorzędowym układem detektorów. System ten w zależności od ukształtowania wiązki promieni X, a szczególnie od jej szerokości (kolimacji), pozwala w czasie jednego obrotu lampy uzyskać wiele przekrojów ciała, teoretycznie tyle, ile rzędów aktywnych detektorów ma zestaw.

 

Najważniejsze zalety tomografii komputerowej to:

 

- skrócenie czasu badania – około 10 sekund wystarczy do oceny wybranego obszaru ciała,
- zwiększenie zakresu skanu wzdłuż długiej osi pacjenta – pozwala w czasie jednego krótkiego badania uwidocznić duże obszary ciała,
- poprawa jakości wyników badań, szczególnie narządów ruchomych niezależnie od woli pacjenta (serce, jelita) – czas jednego, pełnego obrotu lampy został skrócony do około 0,33 sekundy, rozdzielczość czasowa przy wykorzystaniu specjalnego algorytmu uwzględniającego dane z połowy obrotu lampy wynosi 165 ms, a rozdzielczość przestrzenna 0,5 mm,
- rutynowe stosowanie cienkich warstw przekroju i prawie izotropowej akwizycji obrazu – umożliwia wielokierunkową rekonstrukcję obrazu, np. objętościową, wielopłaszczyznową lub endoskopową.

 

W czasie tomografii komputerowej uwidocznienie struktur anatomicznych (kości, części miękkich, płuca) oraz zmian morfologicznych i zaburzeń czynnościowych (zjawisko wzmocnienia kontrastowego, ocena perfuzji krwi) w dużej mierze zależy od programu badania. 

 

Uwzględnia on między innymi:

 

- obszar anatomiczny, który ma być uwidoczniony,
- grubość warstwy, szybkość przesuwu stołu i czas obrotu lampy,
- poziom średnich kontrastów,
- zakres przenoszonych przez układ kontrastów (okno),

 

liczbę faz badania (badanie jednofazowe przed podaniem środka cieniującego, badanie dwufazowe – przed podaniem środka cieniującego i po jego podaniu oraz badanie wielofazowe – wykonane w różnych okresach po podaniu środka cieniującego).  

 

Polski